فراموش نکنیم کرونا هنوز تمام نشده است


ویژگی های ویروس جهش یافته کرونا




  چاپ        ارسال به دوست

فرزندانمان را از خطرات و تهدیدهای دنیای مجازی آگاه کنیم

به نگارش سامرند صالحی کارشناس مسئول واحد سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد ستاد مرکز بهداشت شهرستان بوکان

خطرات و تهدیدهای دنیای مجازی

هر پديده جديد به محض ورود به دنياي واقعي همواره فرصت ها و چالش هايي را به همراه خواهد داشت. فضاي مجازي نيز به عنوان ابزار ارتباطي نوين همچون تيغ دو لبه اي است و براي خطراتي که به واسطه آن پيش مي آيد بايد هوشيار بود و آمادگي مقابله با آن را داشت.

با پیدایش اینترنت در دهه ۱۹۷۰ تصور بر این بود که اینترنت وسیله ای جهت ارتباط دانشمندان و پژوهشگران جهت تبادل داده ها و منابع تحقیقاتی آنها باشد اما با جهانی شدن این پدیده نوین و شکل گیری شبکه های اجتماعی مختلف، دنیای مجازی و تعاملات شکل گرفته در این بستر به سرعت جایگزین تعاملات اجتماعی افراد شد و سرعت این تغیر و تحول شگرف در نظام اجتماعی کشورهای مختلف جهان و کشورمان ایران به قدری بوده که موجب چالشهای فرهنگی و تعارضات بین فردی و اجتماعی بسیاری شده که این جوامع را گذشته از مزایای فراوان دنیای مجازی با مشکلات زیادی مواجه نموده است.

با شیوع بیماری کرونا و به دنبال آن تعطیلی مدارس و مراکز آموزشی  فرزندانمان بیش از پیش پای در دنیای مجازی گذاشته اند. فضاي مجازي نيز مانند ساير اقسام فناوري مي تواند در بسياري از موارد مفيد واقع شود. در اين خصوص فضاي مجازي بستري را براي نسل نوجوان و جوان فراهم کرده است که مي توانند با استفاده از آن در زمينه های علمی، آموزشي و کسب و تبادل اطلاعات وضعيت بهتري را تجربه نمايند. اما بايد در نظر داشت فضاي مجازي که مي تواند با برنامه ريزي به بستري آموزشي و مفيد تبديل شود، با توجه به ويژگي هايي که دارد مي تواند زمينه ساز خطراتي در تمامي سطوح و ابعاد زندگي باشد. فضاي مجازي و اينترنت به رغم تمام کاربردها و کارکردهاي مفيد خود، آسيب هاي اجتماعي خاصي نيز دارد که نمي توان نسبت به آن بي تفاوت بود. تاثير اين آسيب ها به ويژه در نسل در حال رشد کشور حساس تر بوده و دقت بيشتري را مي طلبد. چنان که براساس آمارها حدود ۱۹ میلیون کاربر اینترنت در کشور زیر ۱۸ سال سن دارند، کارشناسان بیشتر جامعه هدف و آسیب پذیر را  در این گروه سنی دیده اند. و تهدیدهای مختلف و متنوع موجود فضای مجازی در شبکه‌های اجتماعی که مشخصه اصلی آن‌ها تعامل و ارتباط با سایر کاربران است، نگرانی‌ها در مورد امنیت کودکان و نوجوانان را بسیار افزایش داده‌ به گونه ای که به سمت اعتیاد به این فضا پیش رفته اند به ویژه در این روزهای کرونایی که فرزندان بیشتر در شبکه های اجتماعی حضور دارند.

کودکان و نوجوانان آسیب پذیرترین قشر کاربران اینترنت هستند. اغلب آنها بی تجربه، کنجکاو، احساساتی و از همه مهمتر تنها هستند و درست به همین دلیل هدف خوبی برای مجرمان و تبهکاران اینترنتی محسوب می شوند. نمی‌توان تصور کرد که فرزندان ما بزرگ شوند، رشد کنند، به دانشگاه بروند، وارد حوزه‌های مختلف شوند اما با کامپیوتر سروکار نداشته باشند و شبکه جهانی (اینترنت) را نشناسند. دنیای امروز دنیای تکنولوژی‌های جدید است که چنان با سرعت وارد زندگی بشر شده و راه نفوذ خود را ادامه می‌دهند که نمی‌توان از کنار آنها با بی تفاوتی گذشت؛ بلکه باید با آنها به روش صحیح برخورد کرد تا بیشترین سود و استفاده حاصل آید. همچنان که اثرات مثبت تکنولوژی‌های نوین در کیفیت زندگی ما قابل انکار نیست؛ در صورت عدم مدیریت صحیح نیز ممکن است تأثیرات مضر آن بر زندگی کودکان و نوجوانان ما غیرقابل جبران باشد.

آسیبهای فضای مجازی:

آسيب هاي حاصل از ارتباط با اينترنت دامنه وسيعي دارد. طوري که مي توان حوزه آسيب هاي آن را از چندهويتي گرفته تا دسترسي به حساب هاي بانكي، هرزه نگاري، انتشار محتواهاي مستهجن، تجاوز به حريم خصوصي افراد و اشاعه خشونت ترسيم کرد؛ آسيبهايي است که کارشناسان حوزه جامعه شناسي، ارتباطات و روانشناسي بصورت مداوم از آنها صحبت مي کنند:

1 -ایجاد بلوغ زودرس در نوجوانان و اثرات منفی بر رشد طبیعی جسم و روان.

2 -گوشه گیری و انزوا و بروز افسردگی در نوجوانان و جوانان.

3 -بروز رفتارهای عصبی و غیرمتعادل

4 -اضطراب و بی اشتهایی و یا کم اشتهایی و رنجور شدن.

5 -بی میلی به امر تحصیل و فعالیتهای ورزشی.

6 -اعتیاد به تلفن همراه و بی‌خوابی و کاهش مطالعات درسی و غیردرسی و بروز افت تحصیلی.

7-کاهش انگیزه و عدم تلاش و گرایش به سیگار، موادمخدر.

بطور کل مهمترین عوامل برای تعیین اثر مثبت یا منفی فضای مجازی مدت زمانی است که کودک یا نوجوان از آن استفاده میکند و مسئله دیگر نوع فعالیت هایی است که با آنها درگیر است.

يکي از کارکردهاي مهم و خطرناک اين فضا، گفتگوهاي اينترنتي است که به واسطه گسترش استفاده از تلفن هاي همراه، روز به روز در حال افزايش است. فارغ از اينکه اين موضوع بيشتر اوقات فراغت دختران و پسران جوان را به خود اختصاص مي دهد و آنها را از پرداختن به امور مفيد ديگر باز مي دارد؛ به دليل گمنامي افراد در اين فضا، هويت هاي کاذب و دوگانه اي شکل مي گيرد که در آشنايي ها و دوستي هاي رمانتيک مجازي، اکثر اوقات موجب به بازي گرفتن احساسات و سرنوشت افراد در اين فضا مي شود. البته آسيب هاي اينگونه در ميان دختران جوان بيشتر مشاهده مي شود که متاسفانه گاهي تاثيرات عميقي بر آينده و زندگي آنان دارد. علاوه بر آن، سرگرمي هاي مجازي، موجب کاهش علاقه جوانان به مشارکت هاي اجتماعي و فعاليت هاي مدني شده است و ممکن است بر مهارت هاي اجتماعي آنان تاثير منفي بگذارد. همچنين حضور طولاني در فضاي مجازي مي تواند به فرهنگ پذيري اشتباه، جامعه پذيري ناقص و تاثيرپذيري افراطي از هنجارها و ارزشهاي حاشيه اي در عرصه هاي مختلف ارتباطي و اجتماعي منجر شود. از طرفي با کاهش حضور جوان و نوجوان در بستر خانواده، ميزان اعتماد آنها به اين نهاد مهم اجتماعي کم مي شود. اين اتفاق مي تواند در نهايت منجر به از بين رفتن يکي از مهمترين کارکردهاي خانواده يعني رفع سوالات، شبهات و مشکلات فرزندان شود. اين موضوع زنگ خطري جدي براي ارتباطات انساني است.

کانال های تلگرامی که تصاویر فرزندانمان را به اشتراک می گذارند!

واحد سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد شهرستان بوکان متاسفانه گزارشاتی حاکی از این که برخی از کانال های غیر اخلاقی تلگرامی یا سایر شبکه های اجتماعی با ذخیره تصویر پروفایل اینستاگرامی نوجوانان یا راه های مختلف دیگر مبادرت به اشتراک پست به همراه تصویر نوجوان و متن های غیر اخلاقی می نمایند که منجر به آسیب های جدی به نوجوانان و ایجاد تنش و ناراحتی در خانواده های آنان شده است.

دلیل اشتراک این تصاویر علاوه بر اینکه  تسویه حساب شخصی مدیران کانال با جنس مخالف است با قصد سواستفاده مالی و باج گیری از نوجوانان صورت می گیرد . به نظر می رسد تاکید به دستگیری مدیران این نوع کانال ها توسط پلیس فتا کافی نمی باشد چراکه بارها این افراد دستگیر شده اند اما پس از مدتی توسط فردی دیگر کانال جدید با محتویات مشابه ایجاد می شود. بنابراین ضمن پیگیری قانونی این افراد باید به نقش والدین و نوع رابطه آنها با نوجوانان نیز اشاره شود. زمانی که این نوع اتفاقات برای فرزندانمان پیش می آید واکنش والدین می تواند متفاوت باشد. بعضی از والدین با بی تفاوتی از این موضوع می گذرند برخی دیگر فرزندان را تهدید به شدیدترین تنبیهات می کنند و حتی گاهی نوجوانان به این موضوع اشاره می کنند که "اگر پدرم بداند چه اتفاقی افتاده است، من را می کشد" برخی دیگر از والدین به دلیل آگاهی از چنین آسیب هایی ضمن حفظ اعتماد به فرزند خویش با ایجاد محدودیت های عادلانه و اطلاعات آگاهی بخش او را متوجه اشتباهات خود می کنند و همچنین این دسته از والدین به اشتباهات خود نیز واقف هستند. هر چه فاصله عاطفی بین والدین و فرزندان بیشتر باشد مجرمین اینترنتی بیشتر به خواسته های شوم خود خواهند رسید. تصور کنید نوجوانی را  که توان پرداخت باج را ندارد و از طرفی قادر به بیان موضوع نزد خانواده خود نیست، چه اتفاقی برای او خواهد افتاد؟

چه باید کرد

عده اي براي جلوگيري از آسيب هايي که فضاي مجازي بر جوانان و نوجوانان دارد، منع استفاده از اينترنت را توصيه مي کنند؛ اما به عقيده روانشناسان اين روش اشتباه ترين گزينه در اين خصوص است که مي تواند به عاملي تحريک کننده در گرايش بيشتر فرزندان به استفاده از اينترنت تبديل شود. ايجاد محدوديت های شدید باعث حساسيت بيشتر جوان و نوجوان مي شود. براي کاهش آثار مخرب فضاي مجازي بايد طريقه استفاده درست از اين ابزار را به آنان نشان داد. بنابراين رفتار صحيح والدين و ارائه راهکارهايي که بهترين گزينه جهت تصحيح رفتار کودکان، نوجوانان و جوانان است و بيشتر از آنکه لجبازي فرزند را تحريک کند، موجب راهنمايي و همراهي آگاهانه آنها مي شود و خلاقیت افزایش می‌یابد و فرصتی برای اکتشاف و جستجوگری در اختیار آنها قرار می‌دهد.

والدین برای ایمنی از مخاطرات موجود در فضای مجازی در قدم اول باید سعی کنند سطح معلومات خود از فضای مجازی را بالا برده و خطرات آن  را بشناسند و متناسب با این خطرات آموزش‌های لازم را به فرزندان خود بدهند و در قدم بعدی در صورت بروز مشکل برای فرزندانمان در این فضا ضمن نشان دادن اینکه او تنها نیست و خانواده از او حمایت می کند فرصت آموزش های بیشتر برای او توسط متخصصین مربوطه(مشاورین، روانشناسان و ...)  فراهم گردد و محدودیت هایی منطقی نیز اعمال شود.

بر این اساس واحد سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد مرکز بهداشت شهرستان بوکان آماده ارایه خدمات مشاوره و روانشناسی به عموم همشهریان است.

روابط عمومی شبکه بهداشت ودرمان بوکان


١١:٥٣ - پنج شنبه ٢٠ خرداد ١٤٠٠    /    شماره : ٣٧١٨٢    /    تعداد نمایش : ١٧



خروج