چاپ        ارسال به دوست

به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان بوکان

پزشکی سلامت

  عفونت‌های ویروسی دوران بارداری و عوارض آن بر جنین

اگر مادری در هر دوره‌ای از بارداری به این ویروس مبتلا شود، جنین دچار ناهنجاری شدید مادرزادی خواهد شد، دوره‌ نهفته این بیماری بین 12 تا 23 روز است و پس از این مدت، علائم مشخص ظاهر خواهد شد. در هر دوره‌ای از بارداری که مادر به این بیماری مبتلا شود، جنین نیز درگیر خواهد شد، این اختلالات شامل ضایعات چشمی، بیمارهای قلبی و تنگی شریان قلبی، ناشنوایی، اختلال در مراکز عصبی بدن، کوچک‌بودن سر جنین، بزرگ‌شدن کبد و طحال و تغییرات استخوانی است.

کاهش سیستم ایمنی در دوران بارداری، مادر را مستعد ابتلا به عفونت‌های مختلف می‌سازد. برخی پزشکان سیستم ایمنی بدن مادر باردار را به سیستم ایمنی فردی که مبتلا به ویروس اچ آی وی است، تشبیه کرده‌اند.

وظیفه پزشک است که قبل از بارداری مادر را در جریان این امر بگذارد و لازم است که حتی‌الامکان مادر، در دوران بارداری با افرادی که مبتلابه بیماری‌های مختلف هستند، تماس نداشته باشد، عفونت‌های عمومی که اغلب مادر را درگیر می‌کنند، شامل عفونت‌های ویروسی، باکتریایی، انگلی‌اند و از این نظر که اگر مادر باردار را درگیر کنند، ممکن است سلامت جنین را به مخاطره اندازند و باعث بروز ناهنجاری شوند، بسیار حائز اهمیت‌اند.


بیشتر عفونت‌های پس از تولد از طریق مراقبین به نوزاد منتقل می‌شود.

سیستم ایمنی، سلولی و هورمونی نوزاد هفته‌ 9 تا 15 بارداری تکامل می‌یابد، در هفته‌ 16 بارداری انتقال آنتی‌بادی‌ها از مادر به جنین انجام می‌شود، در هفته 26 سطح این آنتی‌بادی‌ها در مادر و جنین مساوی شده و بعد از تولد نوزاد در زمان شیردهی این انتقال ایمنی تا 2 ماه بعد از زایمان ادامه می‌یابد، به همین دلیل است که توصیه می‌شود واکسیناسیون نوزاد از 2 ماهگی آغاز شود؛ چراکه بیشتر عفونت‌های بعد از تولد، از طریق مراقبین به نوزاد منتقل خواهد شد.

ویروس آبله‌مرغان و زنان باردار

ویروس آبله‌مرغان یکی از ویروس‌هایی است که ممکن است فرد را در بارداری درگیر کند، علائم اولیه‌ این بیماری در مادر شبیه سرماخوردگی، همراه با درد بدن است و بعد از یک یا دو هفته درگیری، علائم آبله‌مرغان به‌صورت تاول‌هایی مشخص روی پوست ظاهر می‌شود. در این مرحله ممکن است ویروس به جنین هم انتقال پیدا کند.


عوارض آبله‌مرغان مادر برای در جنین

بیشترین خطر در هفته‌های 13 و 20 بارداری است و حدود 2 درصد احتمال درگیری جنین وجود دارد، این عارضه بیشتر روی استخوان‌های بلند جنین تأثیر می‌گذارد و باعث ایجاد درگیری چشم، کورتکس (پوشش) مغز، کلیه‌ها و نقایص پوستی می‌شود، اما اگر درگیری بعد از هفته 20 باشد، احتمال آسیب جنین کمتر است.

پیش‌گیری از ابتلا به آبله‌مرغان در بارداری: اگر مادر قبل از بارداری اطمینان ندارند که در گذشته این ویروس را گرفته است یا خیر، بهتر است از واکسن آبله‌مرغان استفاده کند. اثر این تزریق بعد از 96 ساعت خود را نشان می‌دهد. البته توصیه نمی‌شود این واکسن در دوران بارداری تزریق شود؛ چراکه میکروب تزریق‌شده زنده است و ممکن است مادر را مبتلا به آبله‌مرغان کند. اگر مادر در محیطی قرار دارد که ویروس آبله‌مرغان شیوع پیداکرده است، تزریق واکسن آبله‌مرغان در شیردهی منعی ندارد.

ویروس آنفولانزا ناهنجاری جنینی ایجاد نمی‌کند

بیماری ویروسی دیگری که ممکن است مادر را درگیر کند آنفولانزاست، این ویروس شامل دو گروه A و B است که هردوی آن‌ها در فصل سرما شیوع پیدا می‌کنند و احتمال ابتلای مادر باردار به‌خاطر ضعف سیستم ایمنی بدن بالاست، این ویروس مادر را دچار عوارضی مانند تب، ضعف، بی‌حالی یا زایمان زودرس می‌کند، ولی خوشبختانه هیچ ‌نوع ناهنجاری در جنین ایجاد نمی‌کند و مادر باردار می‌تواند برای پیشگیری از واکسن استفاده کند.

ابتلا به اوریون در سه ماهه نخست بارداری احتمال سقط را بالا می‌برد

یکی دیگر از بیماری‌های ویروسی که ممکن است فرد باردار را درگیر کند، اوریون است، معمولاً 80 تا 90 درصد افراد بزرگسال در مقابل اوریون سطح ایمنی خوبی دارند؛ چراکه اغلب در دوره‌ کودکی این بیماری را گرفته‌ یا واکسن آن را زده‌اند، اگر مادر بارداری ویروس اوریون را در سه ماهه اول بارداری بگیرد، ممکن است منجر به سقط شود و اگر در سه ماهه آخر مبتلا شود، خطر زایمان زودرس افزایش می‌یابد، لازم است مادری که واکسن اوریون را تزریق کرده است تا 30 روز پس از تزریق، باردار نشود، خوشبختانه اوریون هم مانند آنفولانزا هیچ نوع ناهنجاری مادرزادی برای جنین ایجاد نمی‌کند.


ابتلا به سرخک در بارداری رشد جنین را دچار اشکال می‌کند

ویروس سرخک: به دلیل واکسیناسیونی که در دوران کودکی انجام می‌شود، اکثر افراد نسبت به بیماری سرخک مصونیت بالایی دارند، اگر مادری در بارداری مبتلا به سرخک شود، خطر زایمان زودرس و سقط افزایش می‌یابد و همچنین ممکن است رشد جنین را در دوران بارداری دچار اشکال کند و نوزاد با وزن کم به دنیا بیاید، خوشبختانه این ویروس نیز ناهنجاری مادرزادی برای جنین ایجاد نمی‌کند.

عوارض ابتلا به سرخجه در بارداری

ابتلا به سرخجه در افراد عادی خطری بالایی برای فرد ندارد، اگر مادری در هر دوره‌ای از بارداری به این ویروس مبتلا شود، جنین دچار ناهنجاری شدید مادرزادی خواهد شد، دوره‌ نهفته این بیماری بین 12 تا 23 روز است و پس از این مدت، علائم مشخص ظاهر خواهد شد، در هر دوره‌ای از بارداری که مادر به این بیماری مبتلا شود، جنین نیز درگیر خواهد شد، این اختلالات شامل ضایعات چشمی، بیمارهای قلبی و تنگی شریان قلبی، ناشنوایی، اختلال در مراکز عصبی بدن، کوچک‌بودن سر جنین، بزرگ‌شدن کبد و طحال و تغییرات استخوانی است.

سه ماه پس از تزریق واکسن سرخجه، برای بارداری اقدام کنید

اگر مادر مبتلا شود هم خطر سقط و هم خطر ابتلا به ناهنجاری مادرزادی افزایش می‌یابد، برای پیشگیری بهتر است مادران مشاوره قبل از بارداری داشته باشند و از طریق آزمایش، سطح آنتی‌بادی‌های ضدسرخجه در بدنشان اندازه‌گیری شود و در صورت نیاز، واکسن تزریق کنند و سپس بعد از گذشت سه ماه از تزریق واکسن، برای بارداری اقدام کنند، اگر مادری به این ویروس مبتلا شود، با گرفتن مایع دور جنین و آزمایش آن، می‌توان از عفونت جنینی مطلع و اگر قبل از رسیدن جنین به سه ماهگی باشد، می‌توان با مجوز سقط از پزشک قانونی، جنین را سقط کرد؛ چراکه در صورت ابتلا به این ویروس، درگیری جنین حتمی است.

ویروس سیتومگالوویروس؛ شایع‌ترین عفونت ویروسی در دوره‌ بارداری

ویروس سیتومگالوویروس شایع‌ترین عفونت ویروسی در دوره‌ بارداری است که جنین را درگیر می‌کند، ابتلای مادر به این ویروس در نیمه نخست بارداری، منجر به دنیا آمدن نوزاد با سر کوچک‌تر از حد طبیعی، درگیری چشم و کوری، کندذهنی، اختلال رشدی، ابتلا به تشنج بعد از تولد می‌شود. اگر مادر عفونت اولیه داشته باشد، تا40 درصد احتمال انتقال به جنین وجود دارد. در بارداری‌های بعد‌ی مادر تا 70 درصد علیه این ویروس مقاوم می‌شود و انتقال این ویروس به جنین کاهش می‌یابد، تعداد مرگ‌و میر در نوزاد مبتلا بالاست و این نوزادان تا 6 هفته باید تحت مراقبت باشند؛ چراکه در این مدت خطر ابتلا به نوزادان دیگر زیاد است.

 

تهیه و تنظیم: روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان بوکان

تائئید شده توسط : دکتر گلنار عباسی فرید، متخصص عفونی

 


٠٨:٣٢ - يکشنبه ١٩ شهريور ١٣٩٦    /    شماره : ١٥٦٢٤    /    تعداد نمایش : ٧٩



خروج